ΚΚΑ430

Άτομο και Ατομικισμός στη Διαδικασία Πολιτισμού

Στο σεμινάριο θα εξετάσουμε τους τρόπους που η κοινωνιολογία ξεπερνά μία από τις μεγαλύτερες, φανταστικές αντιθέσεις που εμφανίστηκαν στη σύγχρονη σκέψη. Πρόκειται για την φανταστική αντίθεση ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία ή τον πολιτισμό. Αφού δούμε πρώτα τα αδιέξοδα στα οποία περιήλθε η φιλοσοφική ανθρωπολογία, θα εστιάσουμε εν συνεχεία την προσοχή μας στην κοινωνιολογική θεωρία της γνώσης. Η τελευταία δείχνει την ιστορική ή κοινωνιογενετική διαδικασία συγκρότησης του ατόμου και του ηθικού ατομικισμού.

Σχέδιο Μαθήματος

Ι. Εισαγωγή

  1. Γενική Εισαγωγή (και κατανομή εργασιών)
  1. Εισαγωγή: Το άτομο μεταξύ φύσης και πολιτισμού
  • Η φιλοσοφική ανθρωπολογία: Οι δύο μονισμοί
  • Μεταξύ φύσης και-πολιτισμού
  1. Κοινωνιολογική θεωρία της γνώσης και η κατηγορία προσωπικότητα
  • Η κατηγορία της προσωπικότητας
  • Η ιστορικές μεταβολές της κατηγορίας

ΙΙ. Παρουσιάσεις

  1. Το άτομο μεταξύ φύσης και πολιτισμού: 1. Η Ψυχανάλυση
  • Η εμφάνιση του πολιτισμού (κανόνας): Τοτέμ και ταμπού
  • Η ανάλυση του Εγώ
  • Φύση και πολιτισμός: Η αδύνατη ισορροπία 
  1. Το άτομο μεταξύ φύσης και πολιτισμού: 2. Κουλτούρα και σύμβολα
  • Η τραγωδία της κουλτούρας
  • Η γένεση του εαυτού
  1. Ανθρωπολογία, Κοινωνιολογία, Ψυχολογία
  • Ατομικές και συλλογικές αναπαραστάσεις
  • Οι κατηγορίες της σκέψης
  • Ψυχολογία και Κοινωνιολογία
  1. Η θεωρία του κοινωνικού ατόμου
  • Η έννοια της ψυχής
  • Η κατηγορία προσωπικότητα: προσωπείο-πρόσωπο-άτομο
  1. Η θεωρία του κοινωνικού ατόμου
  • Ο διττός άνθρωπος
  • Το κοινωνικό άτομο
  • Ο ηθικός ατομικισμός
  1. Άτομο και κοινωνική δράση
  • Ορισμός της κοινωνικής δράσης
  • Θρησκεία και έλεγχος της συμπεριφοράς
  • Συναισθήματα, αξίες και το πνεύμα του υπολογισμού
  1. Διαμόρφωση των ηθών στη διαδικασία πολιτισμού
  • Κουλτούρα και πολιτισμός
  • Συναισθηματικός έλεγχος και κανονιστικότητα
  • Κράτος και άτομο
  • Ο μετασχηματισμός της ισορροπίας «Εγώ-Εμείς»
  1. Ατομικισμός και σύγχρονη ιδεολογία
  • Η θρησκευτική γένεση του ατόμου
  • Οι οικονομικές βάσεις του ατομικισμού
  • Κράτος και ατομικισμός
  • Ιδεολογία και ανθρωπολογία

ΙΙΙ. Συμπεράσματα

  1. Γενικά συμπεράσματα 1.
  • Η έννοια του ατόμου
  • Το άτομο στη διαδικασία πολιτισμού
  1. Γενικά συμπεράσματα
  • Ιδεολογία και κοινωνικές επιστήμες
  • Ο αρνητικός ατομικισμός