ΦΑ202.3

Ζητήματα γνωσιοθεωρίας στον Γερμανικό Ιδεαλισμό

Στην παράδοση θα συζητήσουμε συστηματικά θέματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των φιλοσοφικών αναζητήσεων μεγάλων γερμανών φιλοσόφων του τέλους του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα (Καντ, Φίχτε, Σέλλινγκ, Χέγκελ) όπως είναι η σχέση υποκειμένου-αντικειμένου, πνεύματος-φύσης, θεωρητικού-πρακτικού λόγου, αναγκαιότητας-ελευθερίας κ.ά. Στόχος της εξέτασης των φιλοσοφικών απόψεων των παραπάνω φιλοσόφων είναι η ανάδειξη μιας κοινής δομής, η οποία επαναλαμβάνεται στις θεωρήσεις τους και στηρίζεται στην αδυναμία υπέρβασης του διπολικού χαρακτήρα των παραπάνω σχέσεων. Η ανάδειξη αυτής της κοινής δομής, η οποία οδήγησε πολύ συχνά τους γερμανούς φιλοσόφους σε αδιέξοδα και αντιφάσεις, αποσκοπεί στη διερεύνηση μιας διαφορετικής δυνατότητας σύλληψης των παραπάνω διπολικών σχέσεων, χωρίς να είναι αναγκαία η επίκληση ανορθολογικών εννοιών. Πολύτιμη για την διερεύνηση αυτής της δυνατότητας θα είναι η εγελιανή κριτική στον δυισμό. Με αυτόν τον τρόπο η παράδοση φιλοδοξεί να συμβάλει στην καλύτερη εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τα μεγάλα γνωσιοθεωρητικά ζητήματα της νεώτερης φιλοσοφίας.

 

Βασική βιβλιογραφία:

  1. Συλλογικό, Encyclopédie de la Pléiade, Ιστορία της φιλοσοφίας, τόμ. Α’, Η καντιανή επανάσταση, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2003.
  2. W. Windelband/H. Heimsoeth, Εγχειρίδιο ιστορίας της φιλοσοφίας, τόμ. Γ’, Η γερμανική φιλοσοφία. Η φιλοσοφία του 19ου αιώνα. Η φιλοσοφία του 20ου αιώνα, μτφρ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλος, ΜΙΕΤ, 2005.
  3. Νίκος Αυγελής, Εισαγωγή στη Φιλοσοφία, Θεσσαλονίκη 2001.
  4. Frederick C. Beiser, German Idealism. The Struggle Against Subjectivism 1781-1801, Harvard University Press, 2002.